Die Kunst der Fuge van Johann Sebastian Bach geldt als een van de meest fundamentele en tegelijk meest veeleisende werken uit de muziekgeschiedenis. De Nederlandse Bachvereniging presenteert nu een opmerkelijke vocaal-instrumentale uitvoering, waarin stemmen en instrumenten elkaar afwisselen en aanvullen.
Geen evidente kennismaking met Bach, maar wel een ervaring die diep kan raken. Een werk dat ook op Lyrica een plaats verdient.
De Nederlandse Bachvereniging bracht recent een uitzonderlijk mooie uitvoering van Bachs Die Kunst der Fuge. Dit monumentale werk, het sluitstuk van het oeuvre van Johann Sebastian Bach, werd door de componist geschreven zonder enige aanduiding van instrumentatie. Dat gegeven heeft uitvoerders door de eeuwen heen een ongekende vrijheid geboden: het werk klinkt op piano, orgel of klavecimbel, maar ook in uiteenlopende instrumentale bezettingen.
Op het eerste gezicht lijkt Die Kunst der Fuge daarom misschien niet thuishoren op Lyrica, toch is die conclusie niet zo vanzelfsprekend. De Nederlandse Bachvereniging koos immers voor een vocaal-instrumentale benadering: sommige delen worden uitsluitend gezongen (op vocalises), andere zijn louter instrumentaal, en in weer andere delen gaan stemmen en instrumenten een subtiele dialoog aan.
Deze keuze is geenszins in tegenspraak met Bachs bedoelingen. Integendeel: Die Kunst der Fuge was voor Bach in de eerste plaats een intellectueel en spiritueel experiment — een verkenning van de uiterste grenzen van wat hij compositorisch mogelijk achtte binnen de vorm van de fuga. Het werk overstijgt daarmee elke concrete bezetting.
Het hoeft geen betoog dat Die Kunst der Fuge tot de meest veeleisende composities van Bach behoort. Ook wie niet volledig thuis is in de technische finesses van de fuga, zal echter ervaren dat dit geen belemmering hoeft te zijn om van de muziek te genieten. Dat is misschien wel typisch Bach: zelfs zonder alle spitsvondigheden te doorgronden, kan men geraakt worden door de schoonheid, de orde en de diepe ernst van deze muziek.
Geeft men zich eraan over, dan volstaat het meestal de ogen te sluiten en te luisteren — alsof God zelf aan het woord is.
Een reactie achterlaten