Matthew Locke

Matthew Locke (1621/22-1677)

Locke werd opgeleid tot koorjongen en later tot organist aan de kathedraal van Exeter. Tijdens de Burgeroorlog trok hij in dienst van de toekomstige koning Charles II naar Nederland, waar hij enkele liederen componeerde.

In 1653 componeerde hij samen met Christopher Gibbons de masque Cupid and Death en drie jaar later de eerste volwaardige Engelse opera, The Siege of Rhodes, die echter volledig verloren is gegaan. Locke werkte hiervoor samen met enkele andere componisten. In die vijftiger jaren maakte hij kennis met de familie van Henry Purcell,, met de belangrijke uitgever John Playford en huwde hij met een zekere juffrouw Garnons uit Herefordshire.

Met de Restauratie in 1660 raakte de loopbaan van Locke in zeer gunstig vaarwater: koning Charles, benoemde hem tot componist voor het nieuw opgerichte strijkersensemble (opgericht in navolging van de Franse Vingt-quarte violons du Roy) en tot zijn persoonlijke hofcomponist. Daarnaast werd hij organist voor koningin Catharina, waar hij concurrentie van Giovanni Battista Draghi ondervond. Het is niet onwaarschijnlijk dat de katholieke sympathieën van de koning in grote mate tot diens gunstige houding ten opzichte van Locke bijdroegen. Het wekte echter veel wrevel op bij andere componisten.

Locke stierf in 1677. Hoewel hij in zijn tijd door velen met afgunst werd bekeken, was hij zeer populair en was zijn invloed op de ontwikkeling van de Engelse muziek groot, meer bepaald op zijn opvolger als hofkomponist, Henry Purcell.

De vroege werken van Locke droegen nog de stempel van zijn voorgangers, o.a. Lawes en Gibbons, maar hij speelde graag in op de muziekvoorkeur van Charles II, die een grote liefhebber was van de nieuwe continentale muziekstromingen met veel dansmuziek. Toen echter steeds meer continentale musici Engeland binnenkwamen, beschouwde Locke het als zijn plicht de Engelse muziek te verdedigen. Hij werd het mikpunt van kritiek, waar hij met venijn en irritatie op reageerde.

Locke componeerde heel wat instrumentale muziek voor gamba-consort en voor kamermuziekensembles, naast gelegenheidswerk, o.a. zijn Music for His Majestys Sagbutts and Cornetts. Locke stond aan de wieg van de Engelse opera, aanvankelijk met masques en semi-opera’s, zoals Cupid and Death, The Tempest en Psyche, en in 1656 met de eerste Engelse opera The Siege of Rhodes. Tenslotte componeerde Locke voor orgel en staan enkele anthems op zijn naam.

Als verdediger van de Engelse muziek was hij zeker op zijn plaats: Purcell, die hem als hofcomponist opvolgde, componeerde een treurzang voor hem en is, althans in zijn vroege periode, aan hem schatplichtig.